چگونه خود را بشناسیم ؟

چگونه خود را بشناسیم ؟

زمانی که واژه خودشناسی را به کار می‌بریم، اولین سؤالی که اغلب افراد می‌پرسند، این است که چگونه خود را بشناسیم ؟

قبل از اینکه بخواهیم به این سؤال پاسخ بدهیم، اول به بررسی سؤال مهم دیگری بپردازیم:

چرا باید خودمان را بشناسیم؟

تا الآن به این موضوع فکر کردید؟؟؟

واقعا لازم است که ما خود را بشناسیم ؟؟؟

اگر خودمان را بشناسیم احساس رضایت از آنچه که هستیم داریم و احساس شادی درونی بیشتری خواهیم داشت.

اگر خودمان را بشناسیم آرزوها و اهداف خود را بهتر شناسایی می‌کنیم و مسیر رسیدن به آنها برایمان هموارتر خواهد بود.

اگر خودمان را بشناسیم می دانیم که واکنش‌های بیرونی ما با احساسات، ارزش‌ها و باورهایمان تطابق داشته است، بنابراین با تضاد و چالش کمتری مواجه خواهیم شد.

اگر خودمان را بشناسیم انتخاب‌های بهتری در زندگی خواهیم داشت، از انتخاب‌های کوچک و شاید بی‌اهمیتی مثل خرید فلان مدل لباس تا تصمیمات بزرگ زندگی مثل انتخاب شریک زندگی.

اگر خودمان را بشناسیم چارچوب‌هایی برای زندگی خود مشخص می‌کنیم که می‌توانند در حل مشکلات مهم زندگی راه‌گشا باشند.

اگر خودمان را بشناسیم می‌توانیم رفتارهایی را که در ما انگیزه ایجاد می‌کنند، شناسایی کنیم و بر عادت‌های بد خود غلبه و رفتارها و عادات خوب‌مان را تقویت کنیم.

اگر خودمان را بشناسیم کمتر تحت تأثیر فشارهای اجتماعی قرار می‌گیریم و کمتر مجبور به انجام کاری می‌شویم که از پذیرش یا انجام آن اکراه داریم.

اگر خودمان را بشناسیم باعث می‌شود احساس شادی و سرزندگی بیشتری داشته باشیم و لذت بیشتری از زندگی خود ببریم.

و بسیاری دلایل دیگر

برای اینکه خود را بشناسیم، به چه چیزهایی باید توجه کنیم.

شش کلیدواژه‌ی شناخت ارزش‌ها، علایق، فطرت، ریتم زندگی، اهداف و نقاط قوت به شما کمک می‌کنند تا در کوتاه‌ترین زمان به خودشناسی برسید.

۱- شناخت ارزش‌ها

ارزش ها تمایل عمیق قلبی ما هستند برای اینکه می‌خواهیم چگونه انسانی باشیم و می‌خواهیم با افراد و دنیا چگونه ارتباط برقرار کنیم؟

ارزش‌ها اقدام‌ها یا کیفیت اقدام‌های ما هستند. ارزش‌ها اصولی هستند که ما آزادانه آن‌ها را انتخاب می‌کنیم و مسیر زندگی خود را بر اساس آن‌ها هدایت می‌کنیم.

پیش‌تر در مقاله “ارزش‌ها، نبض هدفگذاری” بطور کامل در مورد مفهوم ارزش ها صحبت کرده‌ایم. این مقاله را حتما مطالعه کنید.

تحقیقات نشان می‌دهد که فقط فکر کردن و نوشتن ارزش‌ها باعث می‌شود گام‌های بهتر و درست‌تری در زندگی خود برداریم. همان‌طور که پژوهش‌های روان‌شناسی نیز نشان می‌دهند باور داشتن به یک‌سری اصول و ارزش‌ها به ما انرژی مضاعفی می‌دهد تا علی‌رغم سختی‌ها و خستگی‌ها، با قدرت بیشتری به سوی اهداف خود در زندگی حرکت کنیم. پس اگر می‌خواهیم در زندگی انگیزه داشته باشیم،‌ ارزش‌هایی را که برای‌مان مهم‌اند، شناسایی و اولویت‌بندی کنیم.

۲- شناخت علایق

شناسایی علایق و استعدادهای پنهان یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که هر فرد باید قبل از هر کاری انجام دهد. در این صورت می‌تواند مطمئن باشد که مسیری که طی می‌کند درست است. شاید خیلی شنیده باشیم که برای موفق شدن در زندگی باید هدف داشت; اما آیا بدون شناخت علایق و استعدادهای پنهانمان می‌توانیم مسیر درست را برای رسیدن به اهدافمان انتخاب کنیم؟!بدون شک خیر.

علایق به احساسات، سرگرمی‌ها و چیزهای گفته می‌شود که در یک بازه‌ی زمانی خاصی توجه شما را به خود جلب کنند. برای شناخت بهتر علایق خود، بهتر است این سؤالات را از خودتان بپرسید:

  • چه چیزی توجه من را به خود جلب می‌کند؟
  • در مورد چه موضوعاتی کنجکاو هستم؟
  • چه چیزهایی باعث نگرانی من می‌شود؟

پاسخ این سؤالات و تمرکز شما بر آنها، مسیر زندگی شما را ترسیم می‌کند. مسیری که موجب افزایش رضایتمندی شما از زندگی می‌شود.

تا زمانی که خودمان را بیشتر نشناسیم و از علایق و استعدادهای خودآگاه نباشیم نمی‌توانیم تصمیمات درستی برای زندگی‌مان بگیریم و درنتیجه از زندگی رضایت نداریم و مدام در حال گلایه و شکایت هستیم. بعد از شناخت علایق خودمان می‌توانیم زندگی بامعناتری داشته باشیم و بعد از آن هیچ کاری را بی‌هدف انجام نمی‌دهیم. برای تک‌تک انتخاب‌هایمان دلیلی داریم و این یعنی به‌درستی زندگی می‌کنیم.

۳- شناخت فطرت

شناخت فطرت یعنی اینکه با ذات شخصیتی خود آشنا شوید. پاسخ به سوالات زیر کمک می‌کند تا ویژگی‌های شخصیتی خود را بهتر بشناسید:

  • فردی درونگرا هستید یا برونگرا؟
  •  چه خصوصیات اخلاقی دارید؟
  • بین دوستانتان چطور هستید؟ درمورد غریبه‌ها چطور؟
  • دنیای بیرون چه شخصیتی از شما می‌بیند؟
  • در روزها خوب و روزهای بد چه واکنشی دارید؟
  • به دنیای اطرافتان چطور واکنش می‌دهید؟
  • در مورد احساسات و عواطف خود راحت صحبت می‌کنید یا آنها را به سختی بروز می‌دهید؟
  • در زمان تصمیم گیری‌ها آنچه قلبتان گواه می‌دهد انجام می‌دهید یا آنچه منطق و عقلتان می‌گوید؟
  • بیشتر اوقات حقایق ( آنچه که باید وجود داشته باشد ) را در ذهن و تخیل خود مجسم می کنید یا به نشانه های عینی توجه می‌کنید؟
  • از نظر شما یک معلم و مربی مهربان برای جامعه مفیدتر است یا یک قاضی عادل؟
  • به جزئیات کارها بیشتر دقت می‌کنید یا کلیات آنها؟

شناخت ویژگی های ذاتی به ما کمک می‌کند تا تفاوت‌های افراد با یکدیگر را درک کنیم و در مسیر زندگی انتخاب‌هایمان متناسب با ویژگی‌های ذاتی‌مان باشد.

۴- شناسایی ریتم زندگی

برای شناخت ریتم زندگی‌تان به سؤالات زیر پاسخ دهید:

  • شما صبح ها سرحال هستید یا هنگام غروب؟
  • معمولا تصمیمات مهم را در چه ساعتی از شبانه روز می‌گیرید؟
  • اگر فردا روز تعطیل باشد و هیچ برنامه‌ای نداشته باشید چه ساعتی می‌خوابید و فردا صبح چه ساعتی بیدار می‌شوید؟

اگر جزء افرادی هستید که صبح‌ها سرحال از خواب بیدار می‌شوید، ساعت‌های اولیه روز را به هیچ عنوان از دست ندهید. براساس تحقیقات بیشترین میزان حس مثبت در افراد از ساعت ۶ صبح تا یازده می‌باشد و بعد از این ساعت کم‌کم احساس مثبت در ما کاهش پیدا می‌کند. 

اما اگر جزء دسته افرادی هستید که غروب‌ها سرحال هستید و شب‌ها راحت‌تر کار می‌کنید، تصمیمات مهم و کارهای تحلیلی خود را در ساعت‌های ابتدایی شب انجام دهید.

۵- شناخت اهداف

شناخت اهداف و ماموریت شما در زندگی، یکی از مهمترین ابعاد خودشناسی می‌باشد. پاسخ به سؤال زیر به شما کمک خواهد کرد:

کدام اتفاق در زندگی برای شما پرمعناتر بوده است؟

چه اتفاقی در زندگی بیشترین تأثیر را برشما گذاشته است؟

بررسی پاسخ این دو سؤال ابعاد پنهانی وجود شما را آشکار می‌سازد. همه ما انسان‌ها برای انجام یک مؤموریت خاص متولد شده‌ایم. اکر رسالت زندگی خود را پیدا کنیم و بعد براساس آن اهداف را شناسایی کنیم همواره در زندگی احساس مفید بودن خواهیم داشت. احساس مؤثر بودن باعث افزایش حس رضایت از زندگی می‌گردد.

ما نمی‌توانیم فقط با «فکر کردن» به خواسته‌ها و اهداف‌مان برسیم، باید دست به عمل بزنیم. یعنی به سمت چیزهایی که می‌خواهید قدم بردارید و چیزهایی را که دوست ندارید از مسیر زندگی‌تان کنار بزنید. اگر شما هم به دنبال هدف‌تان هستید، دست از جست‌وجو بردارید و زودتر اقدام کنید.

این را به خاطر داشته باشید که هدف واقعی زندگی هر کسی این است که در رضایت کامل زندگی کند. سعی کنید برای این سفر پرماجرا آماده باشید و با میل و رغبت از آن استقبال کنید. ما باید اهداف خود را بشناسیم تا معنا و مفهوم زندگی خود را درک کنیم. 

۶- شناخت نقاط قوت و ضعف

شناخت نقاط قوت یکی از پایه‌های اصلی اعتماد به نفس است. نقاط قوت تنها محدود به توانایی‌ها، مهارت‌ها و استعدادهای شما نمی‌شود، بلکه ویژگی‌هایی چون وفاداری، احترام به دیگران، شوق یادگیری، هوش هیجانی و عدالت نیز می‌تواند از نقاط قوت شخصیت شما محسوب شود.  اگر نتوانید نقاط قوت شخصیت‌تان را درست بشناسید، عزت نفس‌تان پایین می‌آید.

برای شناسایی نقاط قوت خود، به تعریف و تمجید دیگران از خودتان و استعدادهایتان توجه بیشتری کنید و یاد بگیرید چگونه به این تعریف‌ها پاسخ مناسب بدهید. برای مثال اگر یکی از دوستان‌تان از صدای خوب و رسای شما تعریف کند، شما چگونه از تعریف وی قدردانی می‌کنید؟ از طرف دیگر شناخت نقاط ضعف‌ نیز به شما کمک می‌کند با خودتان صادق و روراست باشید و تصمیماتی برای از بین بردن یا کم‌رنگ کردن این نقاط ضعف بردارید.

برای شناسایی نقاط قوت خود به این سؤالات پاسخ دهید:

  • شما چه مزایایی دارید که دیگران ندارند؟ (مثلا مهارتها، گواهینامه ها، تحصیلات، یا ارتباطات)
  • چه کاری را بهتر از دیگران انجام می دهید؟
  • به چه منابع شخصی می توانید دسترسی داشته باشید؟
  • دیگران چه توانمندی‌هایی در شما می بینند؟
  • به کدامیک از دستاوردهای خود بیشتر افتخار می کنید؟
  • آیا شما عضو شبکه ای هستید که دیگران در آن حضور ندارند؟ اگر اینطور است آیا با افراد ذی نفوذ ارتباط دارید؟

به این سوالات از دید خود و از دید اطرافیانتان پاسخ دهید. در این زمینه فروتنی و خجالت را کنار بگذاربد. لیستی از نقاط قوت خود تهیه کنید و هر روز به دنبال تکمیل کردن آن باشید.

برای شناسایی نقاط ضعف نیز به سؤالات زیر پاسخ دهید:

  • معمولا از انجام کدام وظایف سرباز می زنید زیرا احساس می کنید که اعتماد به نفس لازم را برای انجام آن ندارید؟
  • اطرافیان شما چه چیزهایی را نقطه ضعف شما می دانند؟
  • آیا نسبت به تحصیلات و مهارتهایی که کسب کرده اید اعتماد دارید؟ اگر نه، ضعف شما در کجاست؟
  • عادتهای منفی شما چیست؟ ( مثلا آیا دیر حاضر می شوید، بی نظم هستید، کم حوصله هستید یا نمی توانید استرس خود را مدیریت کنید)
  • آیا ویژگیهای شخصیتی خاصی دارید که شما را عقب نگه می دارد؟ بطور مثال اگر شما موظفید که جلسات را بطور منظم اداره کنید، ترس از صحبت در جمع یک نقطه ضعف بزرگ است.

نقاط ضعف خود را نیز مانند نقاط قوت از دید خود و از دید اطرافیان خود بررسی و شناسایی کنید. آیا دیگران ضعفهایی در شما می بینند که خود قادر به دیدن آنها نیستید؟ آیا اطرافیان شما را از انجام فعالیت‌های کلیدی دور نگه می دارند؟

در شناسایی نقاط ضعف خود واقع گرا باشید و با شناخت آن برنامه‌ای برای بهبود آنها در نظر بگیرید.

شناخت خودتان باعث می‌شود تا شما در مسیر موفقیت محکم و استوار گام بردارید.

 

 

بهترین خودتان باشید…

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *