روش مطالعه صحیح چیست؟

روش مطالعه صحیح چیست؟

با نزدیک شدن به فصل امتحانات، دانش آموزان و دانشجویان بیشتر به دنبال روش مطالعه صحیح، برای افزایش کارایی خودشان در این زمان هستند. بارها شنیده‌ایم که دانش‌آموز یا دانشجویی می‎گوید:

  • ۱۰ بار این مطلب را خواندم و تکرار کردم ولی بازهم یاد نگرفتم
  • همه کتاب‌ها و جزوه‌ها را می‌خوانم، اما موقع امتحان آنها را فراموش می‌کنم
  • آنقدر از این کتاب خسته شده‌ام که قابل گفتن نیست
  • دیگرحال و حوصله خواندن این کتاب را ندارم
  • موقع خواندن درس همه را بلدم ولی فردا انگار نه انگار!!!
  • هر چقدر بیشتر می‌خوانم کمتر یاد می‌گیرم
  • با اینکه همه مطالب را می‌خوانم اما همیشه نمراتم پایین است
  • من اصلا استعداد درس خواندن ندارم!!!
  • و …

اما واقعا اشکال کار کجاست؟!

آیا برای یادگیری یک درس واقعا باید ۱۰ بار کتاب را خواند؟

مطمئنا اگر به این شکل باشد که مطالعه و یادگیری کاری سخت و خسته کننده است. فرض کنید شما یک وسیله برقی تهیه کردید و نحوه کار با آن را بلد نیستید. قبل از شروع کار با دستگاه اول سعی می‌کنید اطلاعات صحیحی در مورد نحوه کار با آن یاد بگیرید و بعد از آن استفاده کنید.

اما واقعیت این است، زمانی که ما کتاب در دست گرفتیم، اطلاعی راجع به روش درست مطالعه آن نداشتیم و متاسفانه در مدرسه و یا حتی دانشگاه هم اطلاعی راجع به روش مطالعه صحیح و اصولی به ما داده نشده است. بنابراین طبیعی است که در زمان مطالعه دچار سردرگمی شویم. بازدهی عملکردمان افت پیدا کند و با زحمت بیشتری یک مطلب را یاد بگیریم.

یادگیری روش مطالعه صحیح یکی از سرفصل‌های آموزشی دانشگاه‌های بزرگی همچون آکسفورد و هاروارد است، که دانشجویان قبل از شروع این مقطع آموزشی، روش مطالعه صحیح را آموزش می‌بینند.

قبل از معرفی روش مطالعه صحیح، اول با چرخه یادگیری آشنا شوید.

چرخه یادگیری چیست؟

فرقی نمی‌کند ریاضی یاد می‌گیرید یا تاریخ، موسیقی و یا نقاشی؛ برای آنکه یادگیری در شما محقق شود، می‌بایست چرخه یادگیری به طور کامل طی شود. در چرخه یادگیری شما ابتدا آموزش می‌بینید. دریافت این آموزش‌ها می‌تواند از طریق شرکت در کلاس‌ها یا کارگاه‌های حضوری، دیدن ویدئوهای آموزشی، گوش دادن به صوت های آموزشی و یا کتاب‌های مختلف باشد.

بعد از دریافت آموزش، مرحله دوم چرخه یادگیری، مطالعه می‌باشد. که روش مطالعه صحیح و اثربخش بعدا توضیح داده خواهد شد.

مرحله سوم چرخه یادگیری، امتحان می‌باشد. آنچه را که مطالعه کرده‌اید را باید به معرض امتحان بگذارید. در این مرحله اگر کتاب درسی مطالعه کرده‌اید به پاسخ سؤالات امتحانی و تستی بپردازید و اگر کتاب عمومی است، سرفصل‌های مختلف کتاب را برای خود بیان نمایید. چنانچه موسیقی و یا نقاشی یاد می‌گیرید، یک اثر را برای دیگران اجرا کنید تا خود را امتحان کنید.

و مرحله آخر برای آنکه یادگیری شما تثبیت گردد، مرور مطالب خوانده شده می‌باشد. برای مرور ابزارهای متفاوتی موجود است که می‌توانید از آن استفاده کنید. برای مرور مطالب مطالعه شده انواع روش‌های خلاصه نویسی مطالب، استفاده از فلش‌ کارت‌ها، نوشتن کلمات مهم و نکات کلیدی و … موجود است.

یکی از ابزارهای بسیار کارآمد در مرور مطالب استفاده از ابزار مایندمپ و یا نقشه ذهنی می‌باشد که در مقالات آتی به طور کامل به شرح آن خواهیم پرداخت.

پس برای تحقق یادگیری کامل یک موضوع صرفا مطالعه و تکرار زیاد آن کافی نیست. بلکه شما می‌بایست چرخه یادگیری را کامل طی کرده تا یادگیری تحقق پیدا کند.

روش مطالعه شما کدام است؟

شما جزء کدوم دسته از افراد زیر هستید؟

مطالعه با صدای بلند:

مطالب درسی رو با صدای بلند می‌خوانید و بارها برای خود توضیح می‌دهید. در حین درس خواندن کلی تکاپو داشته و احساس می‌کنید با این روش یادگیری فعال‌تری دارید. از جمله قوانین علمی اثبات شده‌ای  که در بحث مطالعه و یادگیری وجود دارد، عدم مطالعه کردن با صدای بلند است.

شاید برخی از شما بگویید ما به مطالعه کردن با صدای بلند عادت کرده ایم و اگر با صدای بلند نخوانیم، مطلب را نمی فهمیم.شما باید بین مطالعه یعنی وارد کردن مطالب به مغز و به یادآوردن یعنی خروجی گرفتن از مغز تفکیک ایجاد کنید‌. در روش مطالعه موثر و اصولی شما متن را صرفا با چشم می‌بینید و بلندخوانی ندارید.

مطالعه با وسواس:

در این روش مطالعه، فرد هر چند بار که مطلبی را مطالعه کند، باز هم حس می کند که آن را یاد نگرفته و مجدد به مطالعه می پردازد. کسانی که دچار وسواس در مطالعه هستند، برای مطالعه‌ی تنها چند صفحه‌ی اندک ساعت‌ها زمان می گذارند.

آن ها هرچه قدر هم که یک مطلب را مطالعه کنند، مدام احساس می کنند که به خوبی آن را یاد نگرفته اند.

حتی گاهی اوقات این وسواس مطالعاتی به قدری آزار دهنده می‌شود که فرد دیگر احساس تمایل خود را نسبت به مطالعه از دست می‌دهد!

بازگشت به قبل:

در این روش مطالعه، فرد بعد از هر بار مطالعه دوباره به ابتدای مطلب و یا صفحه برگشته و از ابتدای آن مطالعه می‌کند. در این حالت یک مطلب را بارها مرور کرده و در انتها احساس می‌کند مطالب را به قدر کافی یاد نگرفته است.

مطالعه با این روش وقت بسیار زیادی از فرد گرفته و بازدهی او را به شدت کاهش می‌دهد.

خط کشیدن زیر نکات مهم :

این روش شاید به روند یادگیری کمک کند ولی روش کاملی برای مطالعه نیست. چرا که در این روش افراد به جای آن‌که تمرکز و توجه بروی یادگیری و درک مطالب داشته باشند، ذهنشان معطوف به خط کشیدن زیر نکات مهم می گردد .

حداقل روش صحیح خط کشیدن زیر نکات مهم به این صورت است که ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را کاملا درک کنند و سپس زیر نکات مهم خط بکشند نه آنکه در کتاب بدنبال نکات مهم بگردند تا زیر آن را خط بکشند .

اینها روش‌هایی است که معمولا دانش‎آموزان و دانشجویان در حین مطالعه به کار می‌برند. و اما روش مطالعه صحیح …

روش مطالعه صحیح چیست؟

از سال ۱۹۴۰ تا کنون تحقیقات زیادی بر روی نوجوانان و بزرگسالان برای روش مطالعه صحیح انجام شده است. با بررسی تک‌تک این روش‌ها، مراحل چهارگانه زیر یک روش صحیح برای مطالعه موثر می‌باشد:

۱- پیش خوانی اولیه:

در این مرحله کتاب یا مطلب بصورت یک مطالعه اجمالی و مقدماتی بررسی می‌شود. از جمله موارد این مرحله خواندن عنوان فصل‌ها ، توجه به تصاویر ، بخش‌های اصلی و فرعی و خلاصه فصل‌ها می‌باشد. هدف در این مرحله یافتن یک دید کلی نسبت به کتاب و ارتباط دادن بخش‌های مختلف کتاب با یکدیگر می‌باشد. در این مرحله شما می‌توانید موضوع اصلی کتاب را بیان نمایید و هدف خود را از مطالعه آن مشخص سازید. مدت زمان لازم برای این بخش ۵ الی ۷ دقیقه می‌باشد.

نکته مهم: در مورد دروس مدرسه و یا دانشگاهی که آموزش داده شده، این مرحله حذف می‌گردد.

۲- پیش خوانی ثانویه:

در این مرحله از روش مطالعه، فصل اول کتاب یه همراه مقدمه مطالعه اجمالی شده و هدف اصلی کتاب مشخص می‌گردد. صرف نظر از اینکه یک کتاب ۶۰۰ صفحه ای را مطالعه می‌کنید یا یک فصل از یک کتاب، یا یک مقاله از یک روزنامه، یا چند نامه، یا تعدادی یادداشت، هدف از خواندن اجمالی این است که در یک زمان بسیار کوتاه، از چند ثانیه گرفته تا چند دقیقه، یک آشنایی کلی با مطالب به دست می‌آورید. در این مرحله می‌توانید به میزان دشواری مطالب کتاب آگاه شوید و برآورد کنید که چه مقدار وقت لازم خواهید داشتتا آنچه  را که می‌خواهید از کتاب بدست آورید.

۳- سؤال گذاری:

سؤال کردن باعث می‌شود تا مغز شما نسبت به موضوع کنجکاوی پیدا کند. شما می‌توانید از طریق سؤالات به صورت یک یادگیرنده فعال درآیید. در زمان مطالعه، رضایت حاصل از یافتن جواب سؤالات باعث لذت‌بخش شدن مطالعه می‌شود. سؤال گذاری باعث افزایش دقت و تمرکز فکر و سرعت و سهولت یادگیری می‌شود.

۴- تندخوانی:

در این مرحله شما کل مطالب کتاب را صرفا با حرکت چشم مورد مطالعه قرار می‌دهید. این مرحله از روش مطالعه ۳ قانون بسیار مهم دارد.

قانون اول: بلند خوانی ممنوع

قانون دوم: برگشت به عقب ممنوع

قانون سوم: مکث ممنوع

با رعایت این ۳ قانون شما می‌توانید مطالب را با درک نسبتا مناسبی، با سرعت بالا مطالعه کرده و پس از آن به تهیه خلاصه آن بپردازید. در این مرحله، مغز شما بدنبال سؤالاتی است که در مرحله قبل طراحی کرده‌اید و می‌توانید با توجه و تمرکز بالاتری نسبت به گذشته مطالعه نمایید.

مطالعه با این روش باعث می‌شود تا درک مطلب شما، افزایش پیدا کرده و تمرکز و توجه بیشتری در زمان مطالعه داشته‌باشید.

اگر دوست دارید تا روش مطالعه صحیح را کاملا یاد بگیرید حتما در دوره آموزشی “تندخوانی و تقویت حافظه” شرکت کنید.

 

جهت دریافت اطلاعات بیشتر بر روی عکس کلیک کنید.

 

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *